Ava’s blik op de nieuwe Nationale Strategie Vrouwengezondheid

Te lang is medische kennis gebaseerd op het lichaam van de (witte) cis man. Daardoor worden klachten van anderen vaker gemist of later herkend. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft daarom een nieuwe Nationale Strategie gepresenteerd. De hoofdlijnen hiervan worden nu uitgewerkt in een Werkagenda, gericht op drie actielijnen:

• Klachten eerder herkennen en erkennen;
• Kennis en innovatie verbeteren;
• Betere samenwerking in de zorg.

Wat vinden wij positief?

Wij zijn blij met:

• Meer aandacht voor menstruatie;
• Een bredere, holistische blik op gezondheid;
• Het bundelen van krachten: zorg, wetenschap, organisaties en ervaringsdeskundigen worden met elkaar verbonden;
• Het belang van patiëntenparticipatie.

Juist omdat deze werkagenda veel potentie heeft, vinden wij het belangrijk om ook te benoemen wat nog ontbreekt.

Luisteren is de eerste stap

2 op de 3 vrouwen voelt zich weleens niet gehoord of gezien door een zorgprofessional. Dit kan leiden tot een verkeerde diagnose of vertraagde behandeling. Tijdens de lancering van de strategie werd het treffend verwoord:

“Niet gehoord worden is als het verliezen van je identiteit.”

Dat deze strategie nu inzet op het versterken van het patiëntenperspectief is een onmisbare stap. Maar luisteren moet wél leiden tot echte verandering in de praktijk.

Wat wij missen: reproductieve zorg

Om vrouwengezondheid écht integraal te verbeteren, kun je de fundamenten van autonomie niet negeren. Wij missen in dit plan:

• Geen expliciete abortuszorg: Abortus wordt in de hoofdlijnen van de strategie niet genoemd als onderdeel van de gezondheidszorg.
• Geen plek voor anticonceptie: Toegang en betrouwbare informatie hierover blijven onderbelicht.
• Zorg gaat over rechten: Goede informatie gaat niet alleen over klachten, maar ook over keuzevrijheid en zelfbeschikking.
  

Autonomie hoort óók bij goede zorg

Alleen als mensen weten welke mogelijkheden en rechten zij hebben, kunnen zij echt zelf beslissen over hun lichaam en gezondheid. Dat is de basis van goede zorg.

Inclusieve zorg en echte regie

Niemand uitsluiten

Niet iedereen die menstrueert, zwanger kan worden of reproductieve zorg nodig heeft, identificeert zich als vrouw. Goede reproductieve zorg is toegankelijk en inclusief voor iedereen die deze zorg nodig heeft.

Structurele investeringen

De strategie bundelt veel bestaande plannen. Maar zonder nieuwe regie en budget vanuit de overheid blijft de verantwoordelijkheid liggen bij organisaties die dit werk al jarenlang doen. Ambities vragen om middelen.

Een strategie is pas inclusief als de overheid de regie pakt voor de hele breedte van de samenleving.

Echte verandering vraagt om keuzes

De overkoepelende strategie ligt er nu. Ava pleit in de concrete uitwerking van de Werkagenda voor:

• Expliciete aandacht voor anticonceptie en abortuszorg in het plan;
• Focus op autonomie, keuzevrijheid en reproductieve rechten gedurende de hele levensloop;
• Inclusieve zorg voor iedereen die deze zorg nodig heeft;
• Structurele investeringen en regie vanuit de overheid;
• Een centrale rol voor het patiëntenperspectief.

Hoe nu verder?

De werkagenda is pas geslaagd als iedereen die reproductieve zorg nodig heeft zich gehoord voelt, toegang heeft tot betrouwbare informatie en zelf regie kan voeren over diens lichaam en gezondheid.

Daar blijft Ava zich voor inzetten.